Wyrok TSUE z dnia 12.02.2026 r. (C-471/24) dotyczy umowy kredytu hipotecznego ze zmiennym oprocentowaniem ustalanym jako wskaźnik referencyjny (WIBOR) + stała marża i w praktyce porządkuje trzy kluczowe kwestie, które będą miały znaczenie zarówno dla kredytobiorców, jak i banków.
Po pierwsze, Trybunał potwierdził, że klauzule odsyłające do wskaźnika referencyjnego nie korzystają „automatycznie” z wyłączenia spod kontroli z dyrektywy 93/13 tylko dlatego, że krajowe przepisy regulują ogólnie ramy oprocentowania – zwłaszcza gdy pozostawiają przedsiębiorcy realną możliwość ukształtowania warunku (np. poprzez wybór wskaźnika i/lub wysokości marży). To oznacza, że takie postanowienia mogą być oceniane pod kątem nieuczciwego charakteru w konkretnym stanie faktycznym.
Po drugie, TSUE wyjaśnił, że wymóg przejrzystości nie oznacza nałożenia na bank obowiązku przekazywania konsumentowi szczegółowych informacji o metodologii wskaźnika (np. „jak dokładnie liczony jest WIBOR”). Sednem przejrzystości jest to, aby przeciętny, właściwie poinformowany konsument mógł zrozumieć mechanizm działania zmiennej stopy (w tym sposób jej wyliczania i zmiany w czasie) oraz – na podstawie jasnych kryteriów – ocenić potencjalnie istotne skutki ekonomiczne dla swoich zobowiązań, w szczególności ryzyko wzrostu rat i kosztu całkowitego. Jednocześnie Trybunał zaznaczył, że znaczenie ma cały kontekst zawarcia umowy, w tym sposób oferowania produktu i ewentualne dodatkowe informacje przekazywane przez bank – zwłaszcza jeśli mogły one przedstawiać wskaźnik w sposób zniekształcający.
Po trzecie, Trybunał wskazał, że samo oparcie oprocentowania o wskaźnik referencyjny (taki jak WIBOR) co do zasady nie przesądza o abuzywności. Ocena nieuczciwego charakteru pozostaje „umowna” i sytuacyjna: bada się treść postanowień, ich zrozumiałość, symulacje i ostrzeżenia ryzyka, dokumenty przedkontraktowe, a także to, czy konsument rzeczywiście otrzymał informacje pozwalające mu podjąć świadomą decyzję. W konsekwencji w sporach dotyczących kredytów ze zmienną stopą punkt ciężkości częściej będzie przesuwał się z samej „legalności” wskaźnika na weryfikację tego, czy proces informacyjny i dokumentacja (w tym elementy wymagane dla kredytów o zmiennej stopie) pozwalały realnie zrozumieć mechanizm oprocentowania i jego możliwe konsekwencje finansowe.